Một trong những băn khoăn lớn nhất của doanh nghiệp khi triển khai kế hoạch phát triển website là nên thiết kế web tĩnh hay thiết kế web động. Lựa chọn thiết kế web site tĩnh hay động được quyết định bởi rất nhiều yếu tố:

* Ngân sách dự kiến cho việc triển khai dự án thiết kế web, tiếp thị trực tuyến và thậm chí ngân sách cho việc thuê mướn nhân viên IT quản lý và phát triển website.

* Yêu cầu thực tế của dự án web trong kế họach triển khai thông tin của công ty. Theo đó thì công ty có nhiều thông tin cần cập nhật thường xuyên hay có các hoạt động khác cho dự án web ngoài mục tiêu chính là thể hiện thông tin thì sẽ chọn thiết kế web động. Ngược lại tất nhiên sẽ chọn thiết kế web site tĩnh rồi.
* Yêu cần của dự án web về vấn đề tương tác vào hoạt động kinh doanh của công ty; website ngồi mục đích chính là thể hiện thông tin, ngày nay đã trở thành một công cụ mang tính tương tác không giới hạn, đặc biệt với hệ thống cơ sở hạ tầng IT chung của xã hội, sự phát triển chóng mặt của công nghệ phần cứng và phần mềm thế giới, nhu cầu tham gia mạng WWW và trao đổi thông tin, giải trí, học tập, nghiên cứu và chia sẻ ngày càng mạnh mẽ…đã biến website thành một công cụ truyền thông đa phương diện (multi-media); như vậy , dự án web nào càng có tính tương tác lớn, thì khả năng chọn giải pháp thiết kế web động càng cao.

* Các dự án thương mại điện tử, nhất thiết lựa chọn việc thiết kế web động.

Thực tế cho thấy, ngày nay thiết kế web động là lựa chọn của 90% số người có ý định hay đang tham gia phát triển dự án web dưới các vai trị và mục tiêu khác nhau. Mức độ gọi là ĐỘNG của các dự án web là khác nhau mà thôi.

Chúng ta hãy xem xét một số yếu tố sau:

Website tĩnh được thiết kế bằng kỹ thuật HTML (Hypertext Mark-up Language Chỉ đáp ứng được việc giới thiệu thông tin cho người dùng xem, cao nhất là sử dụng một Form trực tuyến (Online Form) để thu nhận ý kiến của ngườii xem và gửi về e-mail định danh trước.

Website tĩnh có thể được trang bị các kỹ thuật như Java Script, Flash Macromedia hay Animation Gif, giúp cho giao diện của các trang web thêm sống động và hấp dẫn.

Hạn chế lớn nhất của website tĩnh là khả năng cập nhật và phát triển thông tin của khách hàng gần như là con số 0, đặc biệt là các khách hàng không có hiểu biết về web site và không trang bị các công cụ thiết kế web như Dream Weaver hay Front Page, các công cụ quản lý website như phần mềm FTP hay không biết sử dụng chúng…
Đối với phần lớn người sử dụng, sau khi nhận được web site từ công ty thiết kế web, thì coi như họ đã nhận lấy một website chết. Đa phần hy vọng sau này công ty thiết kế web, sẽ cập nhật website cho họ khi họ yêu cầu ( như đã hứa). Theo kinh nghiệm cá nhân của tôi thì gần như sau khi kết thúc hợp đồng, các web site được giao sẽ chỉ “ lão hóa” theo thời gian, việc “ make up” hay update bởi công ty thiết kế web là rất ít. Chủ yếu là “ lên đời” ( nghĩa là trả tiền nhiều cho những thay đổi lớn hay gần như làm mới dựa trên nền cũ).

Một nguyên nhân chính mà các công ty thiết kế web “ quên” cập nhật website tĩnh cho khách hàng là vì việc này tốn rất nhiều thời gian do tính phức tạp trong việc thay đổi các liên kết, đặc biệt là thay đổi giao diện trang web. Một website tĩnh là một tập hợp các trang web tĩnh. Điều đó có nghĩa là nếu bạn muốn thay đổi một website tĩnh, thì bạn phải thay đổi từng trang web. Công việc phức tạp hơn bạn tưởng rất nhiều, dù kỹ thuật đơn giản nhưng rất dễ dẫn đến sai sót và đặc biệt tốn thời gian.

Một lý do khác, đó là sự hạn chế về công nghệ hiển thị và tương tác thông tin của website tĩnh, khiến cho đôi khi công ty thiết kế web gặp khó khăn rất lớn khi triển khai các ý định thể hiện của khách hàng (phần lớn vốn không hiểu sự khác biệt về công nghệ tổ chức thể hiện và tính năng giữa các lọai web site, và vẫn thường chu du mạng học tập các “ website hay” và muốn thấy cái hay đó trên website của mình).

Sự hạn chế về khả năng thể hiện, giá thành thấp khiến các công ty thiết kế web không mặn mà nhiều với các dự án thiết kế web tĩnh.

Còn khách hàng, sau thời gian đầu tìm cách tiết kiệm chi phí đầu tư, chọn thiết kế web tĩnh thay vì web động, vì những hợp đồng thiết kế web chọn gói giá rẻ, mới nhận ra rằng mình đang chịu một phí tổn to lớn, đó là sự bất mãn của mình, và cả nhân viên của công ty, về chính website của mình, khi đem so với các website khác, nhất là với đối thủ của mình. Mà trong kinh doanh thì sự so sánh, đối chiếu và mong muốn dành sự vượt trội so với thị trường, lại là khao khát hàng đêm của các nhà quản lý ( nhiều chàng vì thế mà không ngủ được, đành một tay ôm vợ, một tay …gác lên chán mà suy nghĩ…)

Thế nếu chọn việc “ lên đời” hay thậm chí “ đổi đời” cho website, thì đành cắn răng quyết tử cho cái web tĩnh. Và thế là khoản đầu tư lúc đầu ( dù có vẻ là tốn rất ít mà vẫn có website), đã đi tong

Thế còn website động thì sao? Một câu hỏi lớn không lời đáp!!!

Website động (Dynamic Web Pages) thường được thiết kế bằng kỹ thuật ASP (Active Server Pages) chạy Windows hay PHP (PHP Hypertext Preprocessor) với Linux). Động ở đây xin đừng hiểu là hình ảnh sống động hoặc có thể thay đổi hình ảnh như một đoạn hoạt hình (animation). Ở đây động là có thể giúp người xem tương tác với website. Website động cần phải có cơ sở dữ liệu và tùy theo mục đích của website, nó có thể có các thành phần như:

1. Tính năng tìm kiếm nội dung: Phần tìm kiếm giúp người xem nhanh chóng tìm đến một trang web trong website có chứa vấn đề mà họ quan tâm. Tính năng này hầu như chỉ có thể thực hiện được với các web động, và là một tính năng không thể thiếu nếu như website của bạn có nhiều nội dung. Hãy nhìn nhận tầm quan trọng của một công cụ tìm kiếm nội dung trên website của bạn như tầm quan trọng của Google đối với mạng Internet ngày nay. Đó cũng là lý do mà tôi đưa xếp tính năng tìm kiếm lên hàng đầu.

2. Quản lý tài khoản thành viên: Với một Username và Password, thành viên có thể truy cập (log-in) vào một khu vực hạn chế (Member Area) có nhiều quyền lợi hơn hẳn so với khu vực công cộng (Public Area). Việc cung cấp tài khoản này giúp cho người chủ website có thể kinh doanh website bằng cách thu phí Hội Viên (Member Fee) hoặc phân cấp quản lý nội bộ từ xa.

Tính năng quản lý thành viên là một trong những tính năng thuyết phục nhất của một hệ thống web site động bất kỳ. Ngoài khả năng kinh doanh và phân cấp tiếp xúc nội dung web site, tính năng hội viên còn có các tác dụng to lớn trong việc tiếp thị website.

• Một khách hàng ( nói chung về những người lướt web với nhu cầu mua chính là nội dung thông tin, hàng hóa trực tuyến hay bất cứ lý do gì khiến họ đến website của bạn) sẽ có khả năng quay trở lại website của bạn nhiều lần khi chúng ta mang lại cho họ cảm giác thuộc về một tổ chức nào đó, chứ không phải là kẻ vãng lai. Đó là lý do vì sao các diễn đàn luôn đông người gia vào nhộn nhịp và các website có diễn đàn nhất định phải thuê một server riêng để có thể cung cấp lượng bandwidth không giới hạn cho website hoạt động.

• Nắm được thông tin về khách hàng là mấu chốt thành công của mọi công cuộc kinh doanh. Khách hàng đăng ký làm thành viên có khả năng mua hàng rất cao hoặc sẽ là người hưởng ứng nồng nhiệt nhất các chiến dịch tiếp thị của bạn. Email và địa chỉ giúp bạn tiếp thị “ ngay chóc” khách hàng của mình. Còn thông tin về sở thích của họ giúp bạn chuẩn bị các loại hàng hóa hoặc tối ưu hóa thông điệp tiếp thị lại cũng “ ngay chóc” tấm lý họ. Thành công quá đi!!!

Bàn chuyện rộng ra một chút, mới nhắc đến việc Google mang tai tiếng về khả năng thu thập thông tin tìm kiếm của người dùng Google thông qua các tài khoản miễn phí mà Google cung cấp. Đây là vấn đề hiện vẫn đang tranh cãi và thỉnh thoảng vẫn có vài vụ kiện tụng. Nếu Google hay Microsoft làm việc này theo đúng nghĩa đen, họ sẽ có một cơ sở dữ liệu khổng lồ về khách hàng và đây là một tài sản vô giá trong lịch sử tiếp thị. Họ có thể ngấm ngầm bán cho các đối tác hoặc có thể sử dụng cho chính họ. Ở đời chẳng ai cho không cái gì.
3. Shopping Cart: Thành phần giúp cho việc mua bán trên mạng (online trading) được thực hiện thông qua giả định việc chọn và bỏ món hàng đã chọn vào giỏ mua hàng. Các thông số liên quan đến món hàng sẽ được cập nhật vào tài khoản của người Mua, giúp cho việc xác định công nợ và thanh toán. Shopping cart là một công cụ nền tảng của Thương Mại Điện Tử. Nó kết hợp với cơ sở hạ tầng của Thanh toán trực tuyến tạo nên ngành Thương Mại Điện Tử hiểu theo nghĩa đen của từ này ( nghĩa là mua – bán trực tuyến).

Ở Việt Nam hiện nay ( 2006) thì chúng ta dư sức cho nửa trước, nghĩa là khả năng tích hợp các Shopping Cart vào website có thể nói là “ sánh vai cùng các cường quốc năm châu”, đáng tiếc là riêng nửa thứ 2, là khả năng thanh toán thì còn rất nhiều hạn chế, nói đùa là “ mới đứng tới nách người ta”. Tuy nhiên, nhắc lại là 7/11/2006, VN đã gia nhập WTO và ít nhất PayPal đã cho VN thanh toán tiền qua hệ thống của họ, thì chẳng bao lâu nữa chúng ta sẽ có khả năng làm nốt nửa còn lại cho “ bằng anh bằng chị”. Lúc đó tha hồ mua sắm kinh doanh bằng thẻ, chỉ sợ không có...tiền trong thẻ mà sài.

4. Khả năng cập nhật và hiển thị thông tin: vẫn là yêu cầu cơ bản cho mọi web động, có 2 dạng thức cơ bản:

Quản trị viên cập nhật thông tin cho website và thông tin được thành viên của website cập nhật thông qua quá trình tương tác trên website. Với website động, việc cập nhật thông tin cho website không còn là vấn đề của các nhà chuyên nghiệp. Người quản lý website (Site Admin) có thể tự cập nhật website mà không cần có những kiến thức chuyên sâu về thiết kế web. Việc dễ dàng này giúp cho website luôn luôn được chăm sóc và trở nên hiệu quả hơn hẳn so với webiste tĩnh, vốn đòi hỏi người quản lý site có một trình độ kỹ thuật nào đó.

Hiện nay công nghệ web có những bước đi vô cùng to lớn giúp cho việc thể hiện thông tin hết sức dễ dàng. Ví dụ công nghệ web sử dụng hệ thống quản trị thông tin CMS tích hợp web 2.0 mà tôi đang sử dụng cho là công nghệ web thân thiện với người dùng nhất mà tôi đã từng trải nghiệm. Cấu hình module và component giúp cho những người không biết về web có thể sử dụng thành thạo web phức tạp trong 2 ngày, còn giao diện cập nhật nội dung thì cũng ưu việt như bạn đang dùng Microsoft Word. Các khách hàng của tôi đều đánh giá cao khả năng của công nghệ mà tôi sử dụng cho website của họ, khiến họ cảm thấy tự tin khi sử dụng và quản lý web vốn là công cụ mà họ luôn coi là…ngoài chuyên môn.

Tôi vẫn nhớ, có lần thuyết phục khách hàng về việc họ nên tự học cách điều khiển web của họ sau khi tôi giao cho họ thành phẩm hơn là outsourcing , tôi đã dùng một câu châm ngôn rất thú vị, đó là: “ Nếu anh có thể dùng Word thì anh cũng dùng web của anh được!”. Sau dần người ấy cảm thấy vô cùng tự tin trong việc quản lý hòan tòan website theo ý mình. Dẫu sao đấy cũng là đứa con tinh thần và là bộ mặt kinh doanh, đưa cho người khác quản trị sao bằng mình làm, hơn nữa tiền công bỏ ra đâu phải là giấy. Chỉ cần cố gắng học một chút thì có thể quản trị mọi thứ theo ý mình.

5. Khả năng tương tác đa phương tiện: gần đây web 2.0 ra đời, thế giới thực chất còn chưa có một định nghĩa chung về web 2.0 thì web 3.0 cũng đang ngấp nghé ra đời. Để bạn hiểu, đơn giản web 2.0 là một khái niệm chỉ một thế hệ web site chú trọng đến tính năng tương tác giữa các thành viên ngay trên website, qua đó nội dung của website được tự động cập nhật và chọn lọc, mang lại tính chính xác và chất lượng thông tin cao nhất có thể thông qua sự tham gia đánh giá của tất cả các thành viên, đồng thời còn tạo dựng mối quan hệ tương tác giữa các thành viên với nhau.

Web 2.0 là hiển thị cao nhất hiện nay của tính năng tương tác trên khía cạnh xã hội hóa. Còn tính năng đa phương tiện thì các bạn cũng hiểu như trường hợp của youtube.com. Xem phim, nghe nhạc, trao đổi tâm tình, thảo luận, chat chit, bỏ phiếu bình chọn, game trực tuyến, chia sẽ file ….có thể nói là đa phương diện và đa phương tiện.

6. Khả năng update và điều chỉnh nhanh chóng: với web động sử dụng công nghệ mã nguồn mở, bạn có thể cập nhật phiên bản mới nhất theo thời gian phát triển của công nghệ, thêm bớt các tính năng, hiệu chỉnh kích thước, màu sắc, giao diện cho cả vài ngàn trang web trong vài phút. Thử làm điều đó với web tĩnh. Không thể!

Điều này chỉ có thể thực hiện bằng web động. Mà như vậy thì ai mà chẳng muốn làm web động để có thể khai thác các lợi ích lớn lao của nó, đó là lý do vì sao mà 90% khách hàng chọnthiết kế web động.